Finałowy koncert tegorocznego Tzadik Poznań Festival to projekt specjalny. Kwartet wyśmienitych instrumentalistów, z których każdy legitymuje się pokaźnym dorobkiem. Z pewnością najbardziej znany jest amerykański klarnecista Evan Ziporyn, załozyciel, zdaniem niektórych: najlepszego zespołu współczesnej muzyki klasycznej na świecie - Bang On a Can All Stars. Wacław Zimpel to z kolei czołowa postać polskiego kreatywnego jazzu, jeden z nielicznych współczesnych polskich muzyków mających silną pozycję na światowej scenie jazzowej. Do tego Hubert Zemler i Krzysztof Dys, muzycy nieszablonowi, z sukcesem rozwijający kariery solowe. Po tym kwartecie nie sposób nie spodziewać się wyjątkowego koncertu. Muzyka zespołu jest w niezbyt wielkim stopniu improwizowana, jej brzmienie i kształt nie mają charakteru ad hoc na scenie stworzonej kreacji. Oryginalne kompozycje członków zespołu pomyślane zostały tak, aby dotknąć samego jej wnętrza, pomijając wszelkie nad- i do- powiedzenia. I właśnie to doświadczenie wydaje się być podstawą scenicznej kreacji kwartetu. To wielokulturowy dialog artystów, będących ekspertami w pokonywaniu dystansu między kulturami, gatunkami muzycznymi i przekraczaniu własnego doświadczenia.
Evan Ziporyn
Evan Ziporyn - amerykański klarnecista, kompozytor, założyciel i dyrektor Gamelan Galak Tika oraz grupy Bang on a Can All-Stars. Czerpie z balijskiego nurtu gamelan, muzyki afrykańskiej, klasycznej i jazzu. Jeden z najznakomitszych klarnecistów i wizjonerów muzyki współczesnej, zdobywca Grammy (Steve Reich and Musicians - 1998 Grammy Award for Best Chamber Music Performance), dyrektor nowego Centrum Sztuki, Nauki i Technologii w Massachusetts Institute of Technology. Nik Bartsch, Iva Bittova, Don Byron, Ornette Coleman, Brian Eno, Philip Glass, Meredith Monk, Thurston Moore, Steve Riech, Terry Riley - to tylko niektórzy święci szaleńcy, z którymi współpracował Evan Ziporyn. W swej przebogatej dyskografii ma m.in. „Music for Airports” - akustyczne wykonanie słynnej elektronicznej kompozycji Briana Eno (które ponownie, w wykonaniu Bang On A Can All Stars), solowy album „This is Not a Clarinet” czy nagrane dla uczczenia jubileuszu Bang On A Can „Big Beautiful Dark & Scary”. Szczególną atencją darzy Ziporyn muzykę z Bali. Podróżował tam wielokrotnie. Był pionierem w łączeniu muzyki zachodu z brzmieniem gamelanu.
Wacław Zimpel, photo by Paweł Owczarczyk
Wacław Zimpel - klarnecista i kompozytor. Jeden z najaktywniejszych polskich improwizatorów. Do swych zespołów zaprasza znakomitych muzyków sceny muzyki kreatywnej z Europy, Chicago a nawet Indii. Jego albumy zbierają pozytywne recenzje w mediach polskich i zagranicznych. Jest jednym z najbardziej konsekwentnie rozwijających się muzyków młodego pokolenia, realizującym swoje muzyczne pasje w wielu kierunkach i wielu różnorodnych artystycznych przedsięwzięciach tak w kręgu muzyki jazzowej, improwizowanej, jak i etnicznej. Założyciel formacji HERA, prawdopodobnie jednej z najciekawszych na dzisiejszej polskiej scenie improwizowanej. Wspólnie z grupą nagrał zaledwie trzy płyty, ale każda odbiła się szerokim echem zarówno wśród słuchaczy, jak i muzycznej krytyki. Prowadzi równolegle kilka muzycznych projektów w tym Undivided wraz ze słynnym klarnecistą Pearym Robinsonem i pianistą Bobbym Few oraz własny kwartet, w skład którego wchodzą Krzysztof Dys – fortepian, Christian Ramond – kontrabas i Klaus Kugel – perkusja. Jest członkiem larnetowego kwartetu Mikołaja Trzaski – IRCHA. Niezależnie od działań na polu muzyki jazzowej Wacław Zimpel podejmuje również prace twórcze na polu muzyki etnicznej z jednej strony w estetyce rytualnej muzyki gnawa z trio z wirtuozem gimbri Maallemem Mokhtarem Ganią i Pawłem Szpurą, z drugiej z hinduskim zespołem Saagara składającym się z Giridhara Udupy, Bharghava’y Halambi i K Raja’i - najwybitniejszych muzyków hinduskich młodszego pokolenia, na co dzień mieszkających w Bangalore.
Hubert Zemler
Hubert Zemler - aktywny uczestnik warszawskiej sceny muzyki niezależnej, wykształcony akademicko perkusista, muzyk współtworzący kilka ważnych warszawskich zespołów sceny niezależnej. Przez lata zbierał doświadczenia ze skrajnie odległych muzycznych światów – od free jazzu (Kapacitron, Horny Trees), muzykę współczesną ...(Arturas Bumsteinas, Zdzisław Piernik), world music (Ritmodelia, Calle Sol), rock i blues (Neurasja, Incarnations), po ambitny pop w zespole Natu. Ciągle poszukujący, konsekwentnie podążający swoją drogą wytworzył własne, oryginalne brzmienie, poparte niespotykaną wrażliwością, pomysłowością i niebywałą techniką gry. W 2009 roku zdobył brązowy medal na międzynarodowej Delfiadzie (olimpiadzie artystów) w Korei, w kategorii perkusja solo. Bierze również udział w przedsięwzięciach, które mają niebagatelne znaczenie dla kultury polskiej takich jak: pierwsze polskie wykonanie utworu „Music for 18 Musicians” Steve’a Reicha (zorganizowane przez przez zespół Kwadrofonik) czy koncerty kompozytorskie muzyki współczesnej (Tadeusz Wielecki, Arturas Bumsteinas). Współpracuje też m.in. z teatrem tańca Dada von Bzdulow. Wraz z Pawłem Szamburskim i Patrykiem Zakrockim tworzy trio SzaZaZe, z którym przygotował m.in. nową muzykę do filmów Franciszka i Stefanii Themersonów. Koncertował w całej Europie, na Bliskim Wschodzie oraz w Korei i Japonii.
Krzysztof Dys, photo by Radosław Berenta
Krzysztof Dys jest jednym z bardziej oryginalnych pianistów na polskiej scenie jazzowej. Dys jest absolwentem wydziału jazzu na Akademii Muzycznej im. Ignacego Jana Paderewskiego w Poznaniu, w klasie fortepianu profesor Anny Organiszczak. Od roku 2007 sam wykłada na tej uczelni. Współpracował już z legendarnym wibrafonistą Jerzym Milianem, saksofonistą Mikołajem Trzaską i cieszącym się międzynarodowym uznaniem klarnecistą Wacławem Zimplem - z Wacław Zimpel Quartet nagrał doskonale przyjęty album „Stone Fog”. Ostatnio w tym składzie koncertową premierę miał nowy projekt klarnecisty „Radiance”, inspirowany średniowieczną muzyką żydowską. Od 2002 roku Dys jest członkiem kwartetu Soundcheck tworzonego z Maciejem “Kocinem” Kocińskim (fortepian), Andrzejem Święsem (kontrabas) i Krzysztofem Szmańdą (perkusja). Grupa ma w swym dorobku sześć albumów. Dys współpracuje także z poznańskim trębaczem Maciejem Fortuną, w jego kwartecie a także jako duet. Razem nagrali cieszący się wielkim uznaniem album „Tropy”. Inspiracją dla Dysa jest twórczość kompozytorów rosyjskich: Aleksandra Nikołajewicza Skriabina i Siergieja Prokofiewa oraz jazz Billa Evansa i Milesa Davisa a także muzyka Grażyny Bacewicz.
Kapela Brodów – miłośnicy polskiej muzyki tradycyjnej. Grają wspólnie od 1992 roku. Na repertuar kapeli składają się utwory świeckie i religijne z obszaru Pierwszej Rzeczypospolitej. Koncerty nasze są przewodnikiem w kalendarzu polskich świąt i obrzędów. 25 lat włóczęgi po wsiach, przysłuchiwania się muzykantom i o odkrycie, że na weselach i zabawach grają oni żydowską muzykę, którą przechowali w pamięci. To wielkie przedsięwzięcie Witka Brody - skrzypka i badacza muzyki tradycyjnej. Jego rezultaty poznamy podczas rodzinnych warsztatów muzycznych, pokazu filmu, dyskusji, warsztatów tanecznych, koncertu i wspólnej zabawy. Witek Broda ze swoją kapelą przygotował też nowa płytę - "Muzikaim".
"Utwory na płycie wzięły się z mojej włóczęgi po wsiach, wertowania dzieł Oskara Kolberga, archiwów ISPAN, autorów znanych i nieznanych" - mówi Witek Broda o swoim programie MUZIKAIM - "Usłyszałem u wiejskich muzykantów dźwięki żydowskie - żywe, obce, intrygujące. Czasem była to fraza, czasem cały utwór. Podsłuchany pod oknem, nauczony w terminie u żydowskiego skrzypka, potem grany do tańca na zabawach i weselach. Kolberg notował melodie żydowskie sporadycznie. Na tysiące zapisanych znajdziemy ich kilkanaście. Zbierałem te motywy, sklejałem okruchy. Taka mogła być muzyka żydowska na wsiach w przedwojennej Polsce".
Kapela Brodów
Kapela Brodów: Witek Broda: skrzypce, lira korbowa, śpiew Anatol Broda: basy kaliskie Marta Maślanka: cymbały Bartek Izbicki: śpiew, portatyw, skrzypce Iwona Sojka: skrzypce Jacek Mielcarek: klarnet, tarogato, saksofon sopranowy
koncert odbędzie się 27 września 2015 r., godz. 19:00, w Sali Wielkiej Centrum Kultury Zamek, ul. Św. Marcin 80/82, Poznań, cena biletu: 40,00 zł
Piotr Mełech / Marcin A. Steczkowski / Marcin Jadach / Michał Kasperek
Na zamówienie Tzadik Poznań Festival Piotr Mełech, Marcin Steczkowski, Marcin Jadach i Michał Kasperek przygotowali program poświęcony Mordehajowi Gebirtigowi. Mordechaj Gebirtig był stolarzem na krakowskim Kazimierzu i poetą. Napisał wiele słynnych pieśni, w których opowiada o życiu przed wojną, o ludziach, o świecie, który nie istnieje. Pisał dla swoich córek, zginął w 1942 roku w getcie krakowskim. Jego utwory opowiadają o ich codzienności – ubóstwie i rozpaczy, ale także o ogromie miłości i nadziei. Niektóre z jego pieśni tłumaczyła na język polski Agnieszka Osiecka.
Piotr Mełech - klarnecista-samouk, improwizator; chętnie odwołujący się zarówno do jazzowej tradycji, europejskiej awangardy, free impro, czy też szeroko pojętej muzyki etnicznej. Mełech poszukując nowych brzmień, środków wyrazu oraz akustycznych faktur, oprócz konwencjonalnych technik wykonawczych demontuje klarnety używając poszczególnych części, przetwarza akustyczne brzmienia pętlą efektów tworząc swoisty kolaż elektro-akustyczny. Współtwórca formacji Enterout Trio, Divided by 4, Tsigunz Fanfara Avantura, Sounds of the Night Sky, Cukier,duetów z amerykańskim wiolonczelistą Fredem Lonberg-Holmem, oraz Patrykiem Lichotą. Aktywnie uczestniczy w scenicznej działalności Warsaw Improvisers Orchestra. Współpracował z Teatrem Stefa Ciszy ("Kwatera"), poznańskimi poetami (Edwardem Pasewiczem i Szczepanem Kopytem), oraz współtworzył grupę teatralną "Kapral Feat. De Kolt" (muzyka do spektaklu Bad Song) Prowadził w poznańskim klubie Dragon cykl koncertów improwizowanych Triolowe Rozkłady Yazzdy, oraz Jeden do Jeden. Laureat III Nagrody XV Konkursu Muzyki Folkowej Polskiego Radia "Nowa Tradycja" (z zespoem Tsigunz Fanfara Avantura).
Marcin A. Steczkowski, rocznik ’80. Organizator dźwięków, instrumentalista. Gra na kornecie i instrumentach klawiszowych. Po przygodach z chórami, nieudolnej próbie poskromienia skrzypiec, fascynacji trąbką, układaniu puzzli na mapie partytury, zaglądaniu w paszczę trójnogiego wieloryba zaczął zastanawiać się nad tajnikami muzyki na wydziałach: kompozycji, edukacji muzycznej i fortepianu jazzowego. Po naukowej zadumie związał się na stałe z szeroko pojętą muzyką alternatywą i współczesną oraz wstąpił w szeregi avant / jazz / thrash’owego zespołu Orange The Juice. Natchniony alternatywą założył własny kolektyw The Transgress, który jako jedyny polski zespół trafił pod skrzydła prestiżowej wytwórni Ropeadope która ma na swoim koncie współpracę z takimi artystami jak: Medeski Martin & Wood, Jazzanowa, Critters Bugin, Sex Mob czy Tin Hat Trio. Wraz z Dawidem Lewandowskim powołuje do życia trupę Minimatikon, która skupia się na tworzeniu muzyki typowo ilustracyjnej i nowych ścieżek dźwiękowych do filmów niemych (Nosferatu, Gabinet Dr Caligari, Zwenigora, Ukrazija, Topor – Tango w Muzeum Okropności, Pan Jowialski - Narodowe Czytanie). W 2011 r. Marcin skomponował kilka utworów do filmu dokumentalnego Paparazzi (reż. Piotr Bernaś). Jako sound designer współpracuje z grupą Expresso Art House. Tworzy kolaboracje z wieloma muzykami, producentami, artystami a w 2015 roku dołączył do Warsaw Improvisers Orchestra – kolektywu zajmującego się muzyką intuicyjną oraz improwizowaną. W kwietniu 2014 r. został laureatem Konkursu Kompozytorskiego na miniaturę elektroakustyczną opartą na tematach z Kielecczyzny (utwór Sal Ikosyw - nagroda publiczności) a w lipcu 2014 r. został laureatem Konkursu Kompozytorskiego "Citta di Undine" we Włoszech (utwór MMIIXX). W czerwcu 2014 r. jego utwór MMIIXX był prezentowany na New York City Electroacoustic Music Festival.
Marcin Jadach - kontrabasista, gitarzysta basowy młodego pokolenia. Absolwent Instytutu Jazzu Akademii Muzycznej w Katowicach. Chętnie udzielający w szeroko pojętych alternatywnych przedsięwzięciach muzycznych. Laureat wielu nagród, między innymi Jazz Juniors, Bielska Zadymka Jazzowa . Związany z grupą Orange The Juice, projektem The Transgress i Minimatikon. W roli sidemana miał okazję współpracować czołowymi muzykami polskiej sceny.
Michał Kasperek - bębnista, improwizator. Gra bo ma fiksację. Znany z zespołów Cukier (niebawem na kasetach z Pawlacza Perskiego), zbójeckiego Lounge Ryszards (Live at Czułość, Wounded Knife) , oraz free jazzowego Infant Joy Quintet (New Ghosts, ForTune). Stale współpracuje z Tomkiem Świtalskim (Kryzys Jazzu), Philipem Palmerem, Pawłem Dziadurem, Maćkiem Żychowiczem, Bartkiem Tkaczem, Teodorem Olterem oraz wieloma wieloma innymi wybitnymi postaciami sceny impro. Regularnie udziela się w WIO (Warsaw Improvisers Orchestra). Organizator cykli muzycznych Prysznic Hałasu oraz Free Jazz For Lovers.
Piotr Mełech: klarnet, klarnet basowy Marcin A. Steczkowski: kornet, efekty Marcin Jadach: kontrabas Michał Kasperek: perkusja
koncert odbędzie się 26 września 2015 r., godz. 21:00, w Małym Domu Kultury / Klub Dragon, ul. Zamkowa 3, Poznań, cena biletu: 30,00 zł
Koby Israelite to multiinstrumentalista, pianista, akordeonista, perkusista, kompozytor, producent muzyczny. Urodził się w Tel Avivie, od 20 lat mieszka w Anglii. Od dziewiątego roku życia uczył się gry na fortepianie w konserwatorium, później na perkusji (m.in. w The David Rich Drumming School). Grał w zespole punkowym (wykonywali światowe covery po hebrajsku), szybko zainteresował się jazzem, był członkiem pierwszego w Izraelu zespołu heavy metalowego. Od 1994 roku został sesyjnym perkusistą, od 1999 roku pisze i nagrywa własną muzykę. Chwalony za niespożytą energię, wielką wyobraźnię muzyczną i witalność. Jeden z najbardziej cenionych muzyków sceny neoklezmerskiej. W jego pracy obecne są elementy jazzu, funky, etno, muzyki cygańskiej, metalowej, progresywnego rocka. I oczywiście tradycja żydowska. A wszystko zanurzone w instrumentalnej wirtuozerii.
Krzysztof Dys jest jednym z bardziej oryginalnych pianistów na polskiej scenie jazzowej. Dys
jest absolwentem wydziału jazzu na Akademii Muzycznej im. Ignacego Jana
Paderewskiego w Poznaniu, w klasie fortepianu profesor Anny Organiszczak. Od
roku 2007 sam wykłada na tej uczelni. Współpracował już z
legendarnym wibrafonistą Jerzym Milianem, saksofonistą Mikołajem Trzaską i
cieszącym się międzynarodowym uznaniem klarnecistą Wacławem Zimplem - z Wacław
Zimpel Quartet nagrał doskonale przyjęty album „Stone Fog”. Ostatnio w tym
składzie koncertową premierę miał nowy projekt klarnecisty „Radiance”,
inspirowany średniowieczną muzyką żydowską. Od 2002 roku Dys jest członkiem
kwartetu Soundcheck tworzonego z Maciejem “Kocinem” Kocińskim (fortepian),
Andrzejem Święsem (kontrabas) i Krzysztofem Szmańdą (perkusja). Grupa ma w swym
dorobku sześć albumów.
Dys współpracuje także z
poznańskim trębaczem Maciejem Fortuną, w jego kwartecie a także jako duet.
Razem nagrali cieszący się wielkim uznaniem album „Tropy”.
Inspiracją dla Dysa jest
twórczość kompozytorów rosyjskich: Aleksandra Nikołajewicza Skriabina i
Siergieja Prokofiewa oraz jazz Billa Evansa i Milesa Davisa a także muzyka
Grażyny Bacewicz.
Na zamówienie Tzadik Poznań
Festival Krzysztof Dys przygotował solowy recital poświęcony Mordehajowi
Gebirtigowi.
Mordechaj Gebirtig był
stolarzem na krakowskim Kazimierzu i poetą. Napisał wiele słynnych pieśni, w
których opowiada o życiu przed wojną, o ludziach, o świecie, który nie
istnieje. Pisał dla swoich córek, zginął w 1942 roku w getcie krakowskim. Jego utwory opowiadają o ich
codzienności – ubóstwie i rozpaczy, ale także o ogromie miłości i nadziei.
Niektóre z jego pieśni tłumaczyła na język polski Agnieszka Osiecka.
Krzysztof Dys: piano solo
koncert odbędzie się 25 września 2015 r., godz. 21:00, w Małym Domu Kultury / Klub Dragon, ul. Zamkowa 3, Poznań, cena biletu: 20,00 zł
Sztetl Quartet to projekt założony przez czterech dżentelmenów pochodzących z Sejn, małego
miasteczka w północno-wschodniej Polsce. Każdy z nich naukę gry na instrumencie
zaczynał od przygody z muzyką klezmerską, tradycyjną muzyką żydowską. Ich
muzyczne drogi przecinały się w takich projektach jak Frozen Bird, Trifonidis
Free Orchestra i Gaamera, jednak wspólne doświadczenie i zamiłowanie do muzyki
żydowskiej skłoniło ich do założenia formacji klezmerskiej, jedynej stale
grającej w obecnie w Warszawie. Ich koncerty są żywiołową prezentacją
tradycyjnych melodii i tańców grywanych na weselach żydowskich. Instrumentami
prowadzącymi są klarnet i trąbka, będące w nieustannym dialogu. Sekcję
rytmiczno - harmoniczną tworzą tuba i akordeon. Muzycy dodatkowo często
zapraszają perkusistę, który podbija żywiołowość utworów, opierając frazy
perkusyjne na werblu i centrali, co daje w pełni osadzony, typowy dla muzyki
klezmerskiej bit. Koncerty kwartetu spotykają się z niezwykle żywiołowym
odbiorem zarówno młodszej, jak i starszej widowni.
Radek Polakowski / Tomasz Stawiecki
SZTETL QUARTET:
Piotr Janiec: tuba
Tomasz Stawiecki: klarnet
Bartosz Nazaruk: perkusja
Radek Polakowski: akordeon
koncert odbędzie się 25 września 2015 r., godz. 19:00, w Klubokawiarni Meskalina, Stary Rynek 6, Poznań, cena biletu: 40,00 zł
